La nomoj de semajntagoj

Antaunelonge unu estona esperantisto plendis al mi ke li ne scias kial la nomoj de tagoj en esperanto estas ne iaj logikaj kiel ekzemple en la estona lingvo kie lundo estas unuatago, mardo duatago, merkredo triatago kaj jxaudo kvaratago.
La semajntagoj havas nomojn (en esperanto) lau tradicio de europaj lingvoj. Cxar dum malnovaj tempoj astrologio havis gravan rolon en homa vivo kaj cxar lau astrologio cxiu tago de semajno estas influita de iu astro, estas facile rimarki ke la nomoj de tagoj devenas de la nomoj de la koncernaj astroj: lundo - Luno, mardo - Marso, merkredo - Merkuro, jxaudo - Jupitero, vendredo - Venuso, sabato - Saturno, dimancxo - Suno. Videblas ankau ke sabato estas ligita kun "sabbat" kaj sciata estas ke Suno estis iam la cxefdio. Dimancxo devenas de la vorto dio. En la estona kaj finna lingvoj la nomo de dimancxo estas sanktatago.
Cxar uzataj estas pluraj diversaj kalendaroj kaj cxar ne cxie la semajno komencigxas per la sama tago (lau iuj semajno dauras de lundo gxis dimancxo, lau aliaj gxi dauras de dimancxo gxis sabato. Do la sepa tago povas esti au sabato au dimancxo). Pro tio ne estas bone doni al la semajntagoj numerhavajn radikojn.

Peeter Aitai